Semiha Berksoy, 1910 yılında İstanbul Çengelköy'de doğdu. Türkiye'nin uluslararası alanda tanınan ilk opera sanatçılarından biri, aynı zamanda tiyatrocu ve ressamdır. Cumhuriyet döneminin kültür ve sanat simgelerinden biri olarak kabul edilir ve gerçekleştirdiği öncülükler nedeniyle “ilklerin kadını” olarak anılmıştır.
Sanata olan ilgisini heykeltıraş ve ressam annesi Fatma Saime Hanım ile şair babası Ziya Cenap Berksoy'dan aldı. İstanbul Konservatuvarı'nda şan eğitimi gördü; aynı dönemde Güzel Sanatlar Akademisi'nde resim, heykel ve seramik çalıştı. 1930'da Darülbedayi Tiyatro Okulu'na girerek sahne hayatına adım attı. 1931'de Muhsin Ertuğrul'un yönettiği ilk sesli Türk filmi olan İstanbul Sokakları'nda rol aldı. 1934'te, Mustafa Kemal Atatürk'ün isteğiyle sahnelenen ilk Türk operası kabul edilen Özsoy Operası'nda “Ayşım” rolünü üstlenerek opera kariyerine başladı.
1936'da kazandığı bursla Berlin'e giderek Berlin Yüksek Müzik Akademisi'nde eğitim gördü. 1939'da Richard Strauss'un Ariadne auf Naxos operasında başrol oynayarak Batı Avrupa'da sahneye çıkan ilk Türk opera sanatçısı oldu. Türkiye'ye döndükten sonra Ankara Devlet Konservatuvarı ve Devlet Opera ve Balesi'nde görev aldı. Tosca, Madame Butterfly, Fidelio ve Il Trovatore gibi önemli eserlerde başroller üstlendi. 1960'lı yıllarda Devlet Tiyatroları kadrosuna geçerek tiyatro çalışmalarına ağırlık verdi; klasik ve çağdaş birçok eserde rol aldı.
Resim sanatıyla bağını hiçbir zaman koparmadı. 1960'lardan itibaren yurt içinde ve yurt dışında sergiler açtı; eserleri Berlin, Paris, New York ve Viyana gibi sanat merkezlerinde sergilendi. 1990'lı yıllarda görsel sanat projeleri ve video enstalasyon çalışmalarıyla çağdaş sanat çevrelerinde de ilgi gördü. “Semiha Berksoy Odası” adlı çalışması müze koleksiyonlarına dahil edildi.
1984 yılında TBMM tarafından “İlk Kadın Opera Sanatçısı” unvanıyla Atatürk Opera Ödülü'ne layık görüldü. 2000 yılında Viyana'da düzenlenen “Zeitwenden 2000 Millenium” sergisine katılan ilk Türk ressamı oldu ve ödül aldı. 2002'de UNESCO'nun Nazım Hikmet yılı kapsamında yeniden sahnelenen Bu Bir Rüyadır operetinde 92 yaşında sahneye çıkarak sanat yaşamını ileri yaşlara kadar sürdürdü.
15 Ağustos 2004'te İstanbul'da 94 yaşında hayatını kaybeden Semiha Berksoy, opera, tiyatro ve resim alanlarında öncü kimliğiyle Cumhuriyet kültür tarihinin en önemli sanatçılarından biri olarak anılmaktadır.
