Doğal Afet ve Yardım
29 Haziran 1882
6 Temmuz 1964
Biyografi
Safiye Hüseyin Elbi, 29 Haziran 1882'de İstanbul'da doğdu. Babası Tersane-i Âmire başmühendisi Ferik Ahmet Besim Paşa, annesi ise İngiliz asıllı Josephine Wilward'dır. Büyükbabası, Kırım Savaşı sırasında Florence Nightingale'i Kırım'a götüren geminin süvarisiydi. Çocukluk yıllarında Nightingale hakkında dinlediği anlatılar, ileride hemşirelik mesleğini seçmesinde etkili oldu. Eğitimini Avrupa'da tamamladı; İngilizce ve Almanca öğrendi. Londra'da Hüseyin Bey ile evlendi ve iki çocuk sahibi oldu. Soyadı Kanunu'ndan sonra “Elbi” soyadını aldı.
1912'de Osmanlı Hilâl-i Ahmer Cemiyeti bünyesinde kadınların da görev alabilmesi için “Encümen-i Nisan” adlı hanımlar kolunun kurulmasına öncülük etti. Balkan Savaşları sırasında gönüllü hemşire olarak görev aldı. İstanbul'daki geçici hastanelerde çalıştı; Müze Hastanesi olarak kullanılan Âsar-ı Atika Müzesi'nde İngiliz sağlık ekibiyle birlikte hizmet verdi. 1913–1914 yıllarında düzenlenen hasta bakımı kurslarına katılarak mesleki bilgisini geliştirdi.
I. Dünya Savaşı sırasında Galata ve Cağaloğlu hastanelerinde çalıştı. Tetanos ve gazlı kangren vakaları konusunda uzmanlaştı. Çanakkale Cephesi'nden yaralı askerleri taşıyan Reşit Paşa Hastane Gemisi'nde başhemşire olarak görev yaptı. Bu gemide görev yapan tek Türk hemşireydi. Ayrıca Maydos ve Anafartalar'da hizmet verdi.
Savaş sonrası dönemde Hilâl-i Ahmer tarafından Avrupa'ya gönderilen heyette yer aldı. Berlin, Zürih ve Lozan'da Türk öğrenciler ve esirlerle ilgilendi; yurda dönüş organizasyonlarında görev aldı. İstanbul'a döndüğünde Himaye-i Etfal Cemiyeti ve Save the Children gibi kuruluşlarda çalıştı. 1925'te açılan Kızılay Hemşire Okulu'nda idareci ve öğretmen olarak görev yaptı; Fransızca dersleri verdi.
Mesleğe bağlılığı ve savaş dönemindeki hizmetleri nedeniyle 1923 yılında Uluslararası Kızılhaç Komitesi tarafından verilen Florence Nightingale Madalyası'na layık görüldü. Bu ödülü alan ilk Türk hemşirelerden biri oldu. Cumhuriyet'in ilanından sonra uluslararası hemşire kongrelerinde Türkiye'yi temsil etti; Cenevre, Paris, New York ve Şikago'da konferanslar verdi.
Türk Kadınlar Birliği ve Veremle Savaş Derneği'nin kurucu üyeleri arasında yer aldı. 1930 belediye seçimlerinde İstanbul Belediye Meclisi'ne seçilerek kadınların yerel yönetimlerde temsil edildiği ilk örneklerden biri oldu. 1933'te Türk Hasta Bakıcılar Cemiyeti'nin kuruluşunda rol aldı ve başkanlığını yürüttü. Bu cemiyet daha sonra Türk Hemşireler Derneği adını aldı.
Yaşamının son yıllarında sağlık sorunları yaşadı ve 6 Temmuz 1964'te İstanbul'da vefat etti. Safiye Hüseyin Elbi, Türkiye'de modern hemşireliğin kurumsallaşmasına öncülük eden, savaş ve barış dönemlerinde aktif görev almış öncü bir sağlık çalışanı olarak anılmaktadır.