Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Türkiye'de bilim ve teknolojiyi teşvik etmek, yönlendirmek ve popülerleştirmek amacıyla 24 Temmuz 1963 tarihinde kurulmuştur. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın ilgili kuruluşu olup özel hukuk hükümlerine tabidir. Kurum, Türkiye'nin planlı kalkınma dönemine geçiş sürecinde bilim politikalarına rehberlik etmek ve hükûmete danışmanlık yapmak amacıyla oluşturulmuştur.
Kuruluşunda “Türkiye Bilim Teknik ve Araştırma Kurumu” adıyla faaliyet göstermiş, daha sonra “Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu” adını almış, 2005 yılında yapılan değişiklikle bugünkü ismine kavuşmuştur. 1993 yılından itibaren popüler bilim kitapları yayımlamaya başlamış; bilimsel yayıncılık ve toplumda bilim kültürünün yaygınlaştırılması alanında önemli çalışmalar yürütmüştür.
TÜBİTAK'ın temel amacı; müspet bilimlerde araştırma ve geliştirme faaliyetlerini ülke kalkınma hedefleri doğrultusunda desteklemek, koordine etmek ve bilimsel bilgiye erişimi artırmaktır. Üniversiteler, kamu kurumları ve özel sektörle iş birliği içinde Ar-Ge projelerine mali destek sağlamakta; genç araştırmacıları burs ve teşvik programlarıyla desteklemektedir.
Kurum bünyesinde Araştırma Destek Programları Başkanlığı (ARDEB), Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı (BİDEB), Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) ve Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı gibi birimler bulunmaktadır. Ayrıca Marmara Araştırma Merkezi (MAM), Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi (BİLGEM), Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü (SAGE), Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (UZAY), Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME) ve Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi (ULAKBİM) gibi araştırma merkezleriyle faaliyet göstermektedir.
ARDEB aracılığıyla temel bilimler, mühendislik, sağlık bilimleri, sosyal ve beşerî bilimler ile yer ve deniz bilimleri alanlarında projeler desteklenmektedir. Lisansüstü Öğrenci Destek Programı (LÖDEP) kapsamında yüksek lisans ve doktora öğrencilerine burs ve araştırma desteği sağlanmaktadır.
TÜBİTAK aynı zamanda Bilim ve Teknik, Bilim Çocuk, Meraklı Minik ve Bilim Genç dergilerini yayımlamakta; 1000'i aşkın popüler bilim kitabını okuyucuyla buluşturmuştur. Bunun yanında çeşitli hakemli bilimsel dergiler yayımlayarak akademik üretime katkı sunmaktadır.
Kurum; TÜBİTAK Bilim Ödülü, Hizmet Ödülü, Teşvik Ödülü ve yurt dışında yaşayan Türk bilim insanlarına verilen Özel Ödül gibi prestijli ödüllerle bilim insanlarını onurlandırmaktadır.
TÜBİTAK, kuruluşundan günümüze kadar Türkiye'nin bilimsel altyapısının güçlendirilmesinde, araştırma kültürünün yaygınlaştırılmasında ve teknolojik gelişimin desteklenmesinde merkezi bir rol üstlenmiştir.
